ต้นจิกน้ำ

ชื่อพื้นเมือง / อื่นๆ : จิ๊ก (กรุงเทพ), กระโดนสร้อย (พิษณุโลก), ลำไพ่ (อุตรดิตถ์), กระโดนทุ่ง กระโดนน้ำ (หนองคาย-ภาคอีสาน), ตอง ปุยสาย (ภาคเหนือ), ตอง จิกน้ำ (ภาคกลาง), จิก, จิกนา, จิกอินเดีย, จิกมุจลินท์

ชื่อสามัญ : Indian oak, Freshwater mangrove

ชื่อวิทยาศาสตร์: Barringtonia acutangula (L.) Gaertn.

ชื่อวงศ์: Lecythidaceae 
ถิ่นกำเนิด : เอเชียใต้ (อินเดีย, ศรีลังกา) เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ไทย, ลาว, พม่า) ไปจนถึงตอนเหนือของออสเตรเลีย มักพบตามริมน้ำ ป่าพรุ และพื้นที่ชุ่มน้ำ

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

ลำต้น : ไม้ยืนต้นผลัดใบขนาดเล็กถึงกลาง สูงประมาณ 5–15 เมตร ลำต้นมักเป็นปุ่มปม เปลือกสีเทาหรือสีน้ำตาล แตกเป็นร่องตามยาว

ใบ : ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับหนาแน่นที่ปลายกิ่ง รูปไข่กลับหรือรูปใบหอก ขอบใบจักซี่ฟันถี่ แผ่นใบสีเขียวเข้ม ผิวใบด้านบนเป็นมัน ใบอ่อนมีสีแดงเข้ม

ดอก : ออกเป็นช่อยาวห้อยลงตามปลายยอด ยาว 20–40 ซม. กลีบดอกสีแดง มีเกสรเพศผู้เป็นเส้นฝอยจำนวนมากสีชมพูหรือแดง มักออกดอกในช่วงเดือนพฤศจิกายน–มีนาคม

ผลและเมล็ด : ผลมีลักษณะกลมรีหรือเป็นเหลี่ยม สันคมชัดเจน ผลอ่อนสีเขียว เมื่อแก่จะเป็นสีน้ำตาล ภายในมีเมล็ดรูปไข่ 1 เมล็ด

สรรพคุณทางยา :

ราก : ใช้เป็นยาระบายอ่อนๆ แก้หวัด ขับเสมหะ

เปลือกต้น : ต้มน้ำดื่มแก้ไข้ป่า สมานแผล และแก้พิษแมลงกัดต่อย

ใบ : ใบแก่ต้มดื่มแก้ท้องร่วง ท้องเสีย หรือใช้แก้บิด

เมล็ด : บดเป็นผงใช้แก้ลม แก้จุกเสียด และบรรเทาอาการไอในเด็ก

คุณค่าทางโภชนาการ :

ยอดอ่อนและดอกจิกน้ำมีรสชาติ "มันปนฝาด" นิยมใช้เป็นผักสดจิ้มน้ำพริก ลาบ ยำ หรือกินคู่กับขนมจีน ช่วยแก้เลี่ยนและช่วยระบบขับถ่าย